منو
 کاربر Online
447 کاربر online
 : نجوم
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر گروه نجوم 3 ستاره ها ارسال ها: 1615   در :  شنبه 13 دی 1393 [12:58 ]
  پلانک، نگاه اجمالی دیگری به عالم اولیه ارائه می‌کند
 

تلسکوپ فضایی پلانک، در میِ 2009 توسط آژانس فضایی اروپا با هدف مشاهده‌ی ناهم‌سان‌گردی‌های تابش ریزموج زمینه‌ی کیهانی در تمام آسمان، به فضا پرتاب شد. پلانک در گستره‌ی ریزموج و فروسرخ کار می‌کند و از حساسیت و تفکیک زاویه‌ای بالایی برخوردار است.
نتایج مشاهداتِ چهارساله‌ی انجام‌گرفته توسط تلسکوپ فضایی پلانک1، تا کنون جامع‌ترین اثبات را برای مدل استاندارد کیهان‌شناسی فراهم ‌آورده، و نیز حدهای تازه‌ای روی ویژگی‌های نامزد‌های احتمالیِ ماده‌ی تاریک می‌گذارد. این دست‌آوردِ اخترشناسانی است که روی پروژه‌یِ €700m از آژانس فضایی اروپا2 (ESA) کار می‌کنند. پلانک، روی شدت و قطبشِ تابش ریزموج زمینه‌ي کیهانی (CMB) مطالعه می‌کند، که بقایای گرماییِ مه‌بانگ است. این نتایجِ تازه، بی شک، کیهان‌شناسان را ناامید می‌کند، چرا که پلانک تا کنون در روشن‌تر کردن برخی از بزرگ‌ترین معما‌های فیزیک، ناتوان بوده است؛ از جمله این که چه‌ چیزی ماده‌ی تاریک و انرژي تاریک را تشکیل می‌دهد.
پلانک، از سال 2009 تا سال 2013 داده گیری کرده است؛ اولین داده‌ها در ماه مارسِ سالِ پیش انتشار یافت، که دربرگیرنده‌ی داده‌های دماییِ به‌دست‌آمده طیِ مشاهداتِ 15 ماه نخست بود. مجموعه‌ی داده‌های کامل‌تری از پلانک به زودی در ماهِ جاری، انتشار می‌یابد؛ که در هفته درگذشته در همایشی در فرارای ایتالیا3، موردِ مرورِ اولیه قرار می‌گیرد (Planck 2014 – The microwave sky in temperature and polarization). تا کنون، دانشمندانِ پلانک ادا کرده‌اند که اختلافِ 1 تا 1.5 درصدیِ پیشین میان پلانک و WMAP4 مربوط به اندازه‌گیری‌های دمای مطلق، به 0.3 درصد کاهش یافته‌است.
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پلانک، تفکیک قطبش غبار و CMB در گستره‌ی بسامدهای 100 تا 200 گیگاهرتز است، جایی
که هر دو تابش تقریباً تشخیص‌ناپذیرند. با در نظرگیریِ این مسئله، پلانک به گونه‌ای طراحی شد که کانال ویژه‌ای برای مشاهده‌‌ی غبار قطبیده، کانالِ 353 گیگاهرتز، داشته باشد.
مارک-آنتونی میویل-دِشینِس5 از پژوهش‌گاه اخترفیزیک فضایی6 در اورسِیِ فرانسه7 می‌گوید: «با برون‌یابیِ مناسب در بسامد، داده‌هایِ‌ 353 گیگاهرتز را می‌توان برای تصفیه‌یِ کانال‌های بسامدِ کم‌تر و رسیدن به سیگنالِ دست ‌نخورده‌یِ CMB استفاده کرد». او که عضوی از تیمِ پلانک است، اضافه می‌کند: «جالب این که کانالِ 353 گیگاهرتز، اطلاعات کاملاً جدیدی نیز در موردِ میدان مغناطیسیِ کهکشان راه شیری به‌دست می‌دهد». در واقع، او به physicsworld.com می‌گوید که این نخستین باری است که چنین تصویر‌هایی را می‌توان به‌ دست آورد و «پلانک در حال فراهم‌آوریِ داده‌های کلِ آسمان برای ما است. ما قادر خواهیم بود به پرسش‌های بنیادینی که بیش از 60 سال پیش در موردِ نقش میدان مغناطیسی در تشکیل ستاره‌ها مطرح شده‌اند، پاسخ گوییم».
غربال کردنِ ماده‌ی تاریک
اندازه‌گیری‌های اخیر پلانک روی قطبشِ CMB، دسته‌ای از مدل‌های ماده‌ی تاریک را که شامل نابودیِ ذرات در عالم اولیه است، نامحتمل می‌شمارد. این مدل‌ها برای توضیح پوزیترون‌های اضافی در تابشِ کیهانی که توسط سه آزمایش مستقل، اندازه‌گیری شده‌اند، توسعه یافته‌اند. این سه آزمایش عبارتند از پروژه‌ی PAMELA، طیف سنج مغناطیسی آلفا8 و تلسکوپ فضایی تابش گامای فرمی9.
تیمِ پلانک همچنیم عنوان کرده است که برای نخستین بار، ردهای به‌ جا مانده از نوترینوهای کهن روی CMB را به طور واضح و بی‌ابهام کشف کرده است. تصور بر این است که این نوترینوها، یک ثانیه پس از مهبانگ رها شده‌اند؛ یعنی زمانی که عالم برای نور، کدر، ولی برای این ذراتِ گریزان، شفاف بود. پلانک، حدی بالایی (0.23 eV/c2) روی مجموع جرم سه نوع نوترینویِ شناخته ‌شده می‌گذارد. علاوه بر این، داده‌های جدید، وجود نوع چهارمی از نوترینو را که توسط برخی مدل‌ها طرف‌داری می‌شود، رد می‌کند.
پلانک در برابر BICEP2
با وجود داده‌های جدید، تیم پلانک تاکنون نسبت به مناقشه‌ی کشف احتمالیِ قطبش مُدِ B CMB توسط اخترشناسانِ تلسکوپ BICEP2، سخن قطعی نگفته است. اگر پیش بینی BICEP تایید شود، مشاهداتِ BICEP2، گواه قطعی برای تورم سریعِ عالم اولیه می‌بود؛ انبساط شدیداً سریعی که کیهان‌شناسان معتقدند عالم، 10–35 ثانیه پس از مهبانگ، دست‌خوشِ آن شده است. تحلیل تازه‌ای از تابش قطبیده‌ی غبار در کهکشان ما، که در سپتامبرِ پیش توسط پلانک انجام گرفته، نشان می‌داد که بخشی از آسمان که توسط BICEP2 موردِ مشاهده قرار گرفته، غبار بسیار بیش‌تری از آن‌چه در ابتدا انتظار می‌رفت، داشته است؛ و اگرچه این مطلب، ادعای اصلی BICEP2 را کاملاً کنار نمی‌گذارد، ولی احراز می‌دارد که تابش غبار تقریباً به اندازه‌ی کلِ سیگنال BICEP2 بزرگ است. پلانک و BICEP2 شروع به همکاری روی تحلیل مشترک داده‌های‌شان کرده‌اند؛ ولی نتیجه هنوز در حال آماده‌سازی است.


عکس: قطبشِ تابش ریزموج غبار بین‌ستاره‌ای (استاری نایت)
تصویر


در مورد نویسنده: توشنا کامیساریات10، گزارش‌گرِ physicsworld.com است.
1 Planck space telescope
2 European Space Agency (ESA)
3 Ferrara, Italy
4 NASAs Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)
5 Marc-Antoine Miville-Deschênes
6 Institut dAstrophysique Spatiale
7 Orsay, France
8 Alpha Magnetic Spectrometer
9 Fermi Gamma-Ray Space Telescope
10 Tushna Commissariat
منبع: Planck offers another glimpse of the early universe
نویسنده خبر: علی محمد الماسی کوپائی
منبع: http://www.uipteachers.com

  امتیاز: 0.00