منو
 صفحه های تصادفی
کاوش ماه
معجزات طبیعت
تیره افرا
آموزش و پرورش درجامعه صفوی
سرمایه ثابت
امام کاظم علیه السلام و آموزش دعا
مُعْتَزّ خلیفه عباسی
تعاریف بنیادی نجوم
مثلث متساوی الاضلاع«المپیاد»
عبادتهای توخالی
 کاربر Online
1069 کاربر online
 : نجوم
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر گروه نجوم 3 ستاره ها ارسال ها: 1615   در :  جمعه 19 آبان 1391 [20:02 ]
  قدر ظاهری اجرام سماوی
 

ابرخس، منجم یونانی، در قرن دوم قبل از میلاد مسیح، فهرستی از ستاره هایی را که با چشم دیده می شود، تهیه کرد. در این فهرست علاوه بر موقعیت ستاره‌ها در آسمان، روشنی آنها نیز ثبت شده بود. ابرخس برای طبقه بندی روشنی ستاره‌ها، آنها را به 6 دسته تقسیم کرد. پرنورترین ستاره‌ها را قدر اول و کم نورترین آنها را قدر ششم نامید. بقیه ستاره ها بسته به روشنی شان، با قدری بین این دو عدد مشخص می شدند. در فهرست ابرخس 20 ستاره از قدر یک وجود داشت. پنجاه ستاره بعدی، از لحاظ روشنی، از قدر دوم بشمار آمده بود. به همین نحو ستاره های کم ‌نورتر از قدرهای سوم، چهارم و پنجم و بالاخره ششم بودند. امروزه که مجهز به وسایل دقیق نورسنج هستیم، می‌دانیم که همه ستاره‌های قدر اول ابرخس هم شدت نیستند. مثلا شعرای یمانی از همه ستاره ها پرنورتر است. یدالجوزا هم ستاره پرنوری است ولی به وضوح از شعرای یمانی کم فروغتر است. هر دو این ستاره‌ها در جدول ابرخس از قدر اول بودند. علاوه بر این در فهرست ابرخس، از خورشید، ماه و سیارات که از ستاره‌ها پرنورتر بودند، خبری نبود.
وسیله ابرخس برای اندازه‌گیری روشنایی ستاره‌ها، چشم او بود. روشنی یک ستاره، در واقع، شاخص شدت نوری است که چشم از آن ستاره دریافت می‌کند. وقتی می گوییم ستاره A از ستاره B پرنورتر است، نسبت روشنی‌های آنها را می سنجیم. امروزه میدانیم که چشم، مناسبترین وسیله اندازه گیری شدت نور نیست.
در قرن نوزدهم که منجمان به وسایل دقیقتر سنجش نور مجهز شدند، متوجه شدند که روشنی ستاره‌های قدر اول فهرست ابرخس، به طور متوسط، 100برابر روشنی ستاره‌های قدر ششم است. فرض کنید نسبت روشنی دو ستاره را که یک قدر با هم اختلاف دارند a نمایش میدهیم. یعنی ستاره‌های قدر اول a برابر پرنورتر از ستاره های قدر دوم و ستاره های قدر دوم، a‌ برابر پرنورتر از ستاره های قدر سوم باشد و الی آخر. پس ستاره های قدر اول a به توان دو برابر، روشنتر از ستاره‌های قدر سوم‌ هستند. با این حساب ستاره های قدر اول، a به توان پنج مرتبه، پرنورتر از ستاره‌های قدر ششم خواهند بود. به عبارت دیگر نسبت روشنی ستاره های قدر اول به ستاره های قدر ششم برابر با a به توان پنج است. اگر a به توان پنج را 100 قرار دهیم، خواهیم داشت:
تصویر
یعنی روشنی ستاره قدر اول 512/2 برابر روشنی ستاره قدر دوم است و ستاره قدر دوم 512/2 برابر روشنتر از ستاره قدر سوم است و الی آخر. پس اگر روشنی دو ستاره A و B (یعنی شدت نوری که از آنها دریافت می کنیم) به ترتیب LA و LB باشد و قدرهای Am و Bm را به آنها نسبت دهیم
تصویر
چون از طرفین لگاریتم بگیریم
تصویر
اما
تصویر
پس
تصویر
توجه کنید که(الف) هرچه قدر ستاره‌ای بیشتر باشد ستاره کم نورتر است، یعنی روشنی آن کمتر است. قدر ستاره های پرنورتر عدد کوچکتری است. قدر شعرای یمانی عددی منفی است (به جدول زیر نگاه کنید). (ب) رابطه(1) اختلاف قدر دو ستاره را برحسب نسبت روشنایی آنها بدست میدهد. بنابر این برای اینکه قدر ستاره ای را تعیین کنیم، باید نسبت روشنی آن را با روشنی ستاره ای که قدر آن معلوم است بسنجیم. نخستین بار در قرن نوزدهم، ستاره های دبران و نسر طایر به عنوان مبنا، یعنی قدر m=1 انتخاب شدند و قدر بقیه ستاره ها نسبت به آنها سنجیده شد. با استفاده از رابطه(1) میتوان قدر ظاهری سیارات، خورشید و ماه را نیز تعیین کرد. قدر ظاهری بعضی از اجرام آسمانی در جدول(زیر) آمده است. برای قدرهای ظاهری پرنورترین و نزدیکترین ستاره های آسمانی، به جدولهای ضمیمه کتاب آشنایی با نجوم، انتشارات شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، کد 4/294 مراجعه کنید.
تصویر

  امتیاز: 0.00