منو
 کاربر Online
769 کاربر online
 : نجوم
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر گروه نجوم 3 ستاره ها ارسال ها: 1615   در :  یکشنبه 22 مرداد 1391 [20:44 ]
  عبور سیاره ناهید از مقابل خورشید- قسمت نهم: قطبی کردن تلسکوپ چیست؟
 

در قسمت قبل گفتم که یکی از مهمترین کارهای ویژه قبل از رصد در مورد تلسکوپ، بعد از تست و اطمینان از تنظیمات داخلی آن، قطبی کردن تلسکوپ است. البته این اصطلاح را همه راصدان به خوبی می‌شناسند و یا با آن آشنا هستند ولی برای آن دسته از دانش‌آموزانی که ممکن است این اصطلاح را نشناسند، در مورد آن را قدری توضیح می‌دهم. اصولاً استقرار تلسکوپها به دو روش اصلی صورت می پذیرد. البته چندین روش دیگر به غیر از این دو روش است که چندان معمول نیست. این دو روش عبارت است از: 1- روش سمت- ارتفاعی 2- روش استوایی. ببینید، پس از اینکه تلسکوپ به سمت جرمی مثلا، مانند ماه نشانه رفت و ماه در دید قرار گرفت، پس از لحظاتی تنظیم خود به خود به هم می‌خورد و ماه از دید تلسکوپ خارج می شود. این به این دلیل است که تلسکوپ بر روی زمین مستقر است و همانطور که زمین به دور خودش می‌چرخد، تلسکوپ را نیز به همراه خود حرکت می‌دهد، لذا تنظیم خود به خود به هم می‌خورد. در تلسکوپهای سمت- ارتفاعی راصد بایستی مرتب در دو محور تلسکوپ را تنظیم نماید ولی در تلسکوپهای استوایی چنانچه تلسکوپ قطبی تنظیم شده باشد، راصد بایستی در یک محور تلسکوپ را مرتب تنظیم کند تا جرم از صفحه دید خارج نشود. برای رفع این نقص یا رفع تنظیم مرتب تلسکوپ با دست، یک موتور در داخل پایه تلسکوپ قرار می‌دهند. این موتور بر خلاف جهت چرخش زمین و برابر با سرعت چرخش زمین لوله تلسکوپ را به حرکت در می‌آورد. در این صورت حرکت زمین توسط حرکت موتور خنثی شده و دیگر جسم مورد رصد از دید راصد خارج نمی‌شود. فقط در این حالت و توسط این تلسکوپهای موتوردار، امکان عکاسی بلند مدت از یک جرم به وسیله تلسکوپ میسر است. حال بعد از اینکه تلسکوپ موتوردار بود، تنظیم قطبی کردن آن باید انجام شود. ابتدا باید با توجه به شیب زمین و با کوتاه یا بلند کردن پایه ها، صفحه سه پایه دقیقا تراز شود و سپس کلگی تلسکوپ به وسیله دوربین کوچکی که درون آن قرار دارد، بایستی دقیقاً به سمت ستاره قطبی نشانه رود. ذکر این نکته لازم است که ستاره قطبی نیز دقیقاً در راستای محور قطب شمال و جنوب کره زمین قرار ندارد یا ستاره قطبی دقیقا در مکان قطب شمال سماوی قرار ندارد، بلکه حدود 8/0 درجه با قطب حقیقی شمال سماوی فاصله دارد و این 8/0 درجه نیز باید در تنظیم قطبی کردن تلسکوپ لحاظ شود. به هر حال شاید برای راصدان که رصد معمولی انجام می‌دهند این موضوع خیلی حائز اهمیت نباشد ولی برای راصدی که می خواهد عبور سیاره ناهید را حدود شش ساعت، توسط تلسکوپ دنبال کند، موضوع بسیار مهم است. من پیش بینی کرده‌ بودم که حداقل 4 ساعت در شب با تلسکوپ کار کنم و با گرفتن عکس از یک جرم در زمانهای مختلف، مطمئن شوم که تلسکوپ کاملاً قطبی است زیرا در لحظه رصد عبور سیاره ناهید از مقابل خورشید، زمان برای هیچگونه تنظیمی وجود نداشت.
غلامحسین رستگارنسب
دبیر انجمن نجوم سایت رشد

  امتیاز: 0.00