منو
 صفحه های تصادفی
تقریر نویس
صحبت کردن با زبان ترکی
انجبار
تصویر رادیولوژی
کویزار
تیره حشره خواران
کروموزوم
دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد
ادم ریه
طراحی وسایل ارتباطی
 کاربر Online
1261 کاربر online
 : تاریخ
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر دوره متوسطه 2 ستاره ها ارسال ها: 94   در :  یکشنبه 09 مرداد 1390 [06:25 ]
  نگاهی به منابع اسلامی دوره ساسانی(ادامه فصل اول)
 

فصل اول:
نگاهی به منابع اسلامی دوره ساسانی(ادامه)چه کسانی به سبک طبری بعد از او تاریخ ساسانیان و اسلام را گردآوری کرده اند؟
از مهم ترین کتب تواریخ عمومی پس از تاریخ طبری که بیشتر مندرجات آن ها مأخوذ از تاریخ طبری است، می توان کتاب‌های «مروج الذهب»، «اخبار الزمان»، «تنبیه و الاشراف» را از مسعودی در گذشته به سال 346 هجری قمری، «تجارب الامم» ابن مسکویه در گذشته به سال 421 هجری قمری، کتاب «کامل التواریخ» نوشته ابن اثیر در گذشته به سال 630 هجری قمری و «مختصرالدول» ابن عبری در گذشته به سال 685 هجری قمری، المختصر فی اخبار البشر از ابوالغداء در گذشته به سال 732 و تاریخ ابن خلدون در گذشته به سال 808 هجری قمری موسوم به کتاب «العبر و دیوان المبتداء‌و الخبر فی تاریخ العرب و العجم و البربر».
نظر استاد محمد جواد مشکور درباره تاریخ طبری
استاد محمد جواد مشکور در تاریخ سیاسی دوره ساسانی جلد اول ص17 در این باره می نویسد: در هیچ کتابی از تواریخ قدیم اسلامی به اندازه ای که در تاریخ طبری از ایران دوره سا‌سانی سخن رفته بحث نشده است و آن اخبار مشتمل بر مطالبی بسیار سودمند است. از این جهت بود که استاد نولدکه آلمانی در تدوین تاریخ ایران و اعراب در دوره ساسانی اعتماد بر این کتاب کرده و بخش ساسانیان آن را به آلمانی ترجمه کرده و حواشی مفیدی به آن افزوده است.
غیر از کتاب سیرالملوک که منبع مفیدی درباره ساسانیان است می توان از چه کتابی در این مورد نام برد
کتاب آثار الباقیه عن القرون الخالیه ابوریحان یکی از کتابهای معتبر تاریخی است. این کتاب علاوه بر تاریخ در زمینه گاه شماری و تقویم دوره ساسانی اثر بسیار مفیدی است. ابوریحان این کتاب را به عربی نوشت و در آن از آداب و رسوم و جشن های ایرانیان مطالب مفیدی دارد. ابوریحان این کتاب را هنگامی که در دربار شمس المعالی قابوس وشمگیر در گنبد قابوس (جرجان) به سر می برد به تشویق این پادشاه تألیف کرد. این کتاب را شرق شناس معروف به نام «زاخائو» در 1871 در لایپزیک آلمان منتشر کرد. وی هم چنین در 1879 ترجمه انگلیسی این کتاب را در لندن به چاپ رسانید. کتاب آثار الباقیه به همت اکبر داناسرشت به فارسی ترجمه کرده است.
مسعودی مورخ بزرگ اسلامی چه خدمتی به تاریخ ساسانیان کرد؟
علی بن حسین مسعودی مورخ قرن سوم و اوایل قرن چهارم، جهانگرد شیعی مذهب که به امام المورخین مشهور شده‌است. جد او عبدالله بن مسعود از صحابه مشهور پیامبر اکرم است. او برای مطالعه تاریخ و جغرافیای جهان آن زمان تمام سرزمین های اسلامی را گردش کرد. او نویسنده ای پر کار بوده است. از 36 کتاب او امروزه تنها دو کتاب تاریخی وی در دست است. مروج الذهب (به معنی چمنزارهای طلائی) مشهورترین اثر اوست. این کتاب در 132 باب تدوین شده و به دو بخش قبل و بعد از اسلام تقسیم شده است. بخش نخست از خلقت جهان و توصیف زمین آغاز می‌شود که در بردارنده تاریخ پیامبران، اخبار ملت های مختلف مانند هندو، یهودی، مسیحی، یونانی، ایرانی و عرب و 3 بخش ساسانیان آن قابل توجه است. بخش دوم این کتاب از ولادت پیامبرصلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آغاز می گردد و تاریخ اسلام را تا 366 بیان می کند. کتاب دیگر او «التنبیه و الشراف» که آخرین اثر اوست. در همان سال وفاتش به سال 345 تألیف آن را تمام کرده و مطالب آن درباره مسائل فرهنگی و تاریخی ایران و اقوام دیگر است .
ابن مسکویه کیست؟
احمد بن مسکویه مورخ، پزشک و ادیب ایرانی اهل مشکویه از توابع ری بود. او تحصیلات خود را در شهر ری آغاز‌‌کرد و از آن جائی که در خدمت ابن عمید وزیر معروف دیلمیان قرار گرفت، به ریاست کتابخانه بزرگ «ری» نایل گردید و از این فرصت برای تکمیل معارفی که مورد علاقه اش بود کوشش کرد. او بعد از این به شیراز رفت و در خدمت عضدالدوله دیلمی قرار گرفت که پادشاهی بود، مشوق علم و فرهنگ. کتابهای زیادی نوشته که مهم‌ترین آن‌ها در زمینه تاریخ عمومی به ویژه دوره ساسانیان «تجارب الامم» است. او در 421 وفات کرد.
عزالدین علی بن اثیر و اهمیت او در تدوین تاریخ نویسی
مورخ عرب و با این که از نژاد ایرانی نبود ولی کتاب مهم او «الکامل فی التاریخ» از این نظر اهمیت دارد که در بخش‌هائی از آن برگرفته شده از تاریخ طبری مورخ ایرانی است. او به سال 555 هجری قمری در موصل به دنیا آمد و در بغداد و شام به کسب معلومات پرداخت. و کتاب «الکامل فی التاریخ» که مهم ترین کتاب اوست حوادث تاریخی از بدو خلقت تا 628 هجری قمری را مورد بررسی قرار داده است. حتی از دوره استیلای مغولان بر ایران بخش عمده ای از کتاب را در بر می گیرد. در کتاب دیگرش به نام «التاریخ الباهر» حوادث دوران اتابکان زنگی را به رشته تحریر می‌کشد. وفات او به سال 630 هجری قمری است.
ابوالفرح یوحنا ابن عبری و خدمات او به علوم به ویژه تاریخ
ابن عبری، فیلسوف، طبیب، مورخ، منجم و مترجم توانای عربی و سربانی صاحب آثار متعدد در رشته های فوق. تعداد آثار او بالغ بر سی جلد است. او اسقف اعظم مسیحیان غرب ایران و بین النهرین بود. او متولد ملطیه در ترکیه فعلی در سال 623 هجری قمری بود و در 685 هجری قمری در مراغه درگذشت.
او زبان یونانی را به خوبی می دانست. او مؤلف کتاب پرارزش مختصر الدول است که بخشی از آن مربوط به دوره ساسانی است. این کتاب را ابتدا به زبان سریانی نوشت و بعداً به عربی ترجمه گردید. او بیشتر آثار فلسفی را مورد بررسی قرار داد و کتاب «اشارات» ابن سینا به سریانی ترجمه کرد و از نظر او فارابی و ابن سینا فلاسفه ایران از جمله ابن سینا حاملان فلسفه ارسطو بوده اند. وفات او در مراغه رخ داده است (685 هجری قمری)
ابن خلدون و خدمات او به تاریخ و جامعه شناسی
ابوزید عبدالرحمان بن محمد خلدون تونسی، سیاستمدار، جامعه شناس، مورخ و فقیه مسلمان مالکی مذهب در اول رمضان 732 هجری قمری (27 می 1332 میلادی) در تونس به دنیا آمد و در پایان رمضان 808 هجری قمری در 76 سالگی در قاهره در گذشت. او از اندلس واقع در اسپانیا گرفته تا سراسر شمال آفریقا و خاورمیانه کنونی را زیر پا گذاشت و با آثار گذشتگان در زمینه های تاریخ و فلسفه آشنائی پیدا کرد. کتاب معروف او به نام «العبر و دیوان المبتدا و الخبر فی ایام العرب و العجم و البربر» که مهم ترین کتاب تاریخ عمومی است درباره اقوام عجم (ایرانی)، بربرها و عرب ها. او این کتاب را در فاصله (776-780) تألیف کرده است.
اهمیت تحقیقات ابن خلدون در چیست؟
معروف ترین اثر ابن خلدون کتاب تاریخ «العبر» اوست که مقدمه آن از اهمیت خاصی برخوردار است. در مقدمه، شیوه‌ای نو را در تحقیقات تاریخی ارائه می دهد و «علم عمران» را که اروپائیان بعدها تحت عنوان جامعه شناسی از آن یاد کردند، اساس درستی و نادرستی روایات تاریخی قرار داد. در مقدمه در فضیلت دانش تاریخ و تحقیق روشهای آن و اشاره به غلط های مورخان در بیان وقایع تاریخی می پردازد. ابن خلدون در هر فصلی از مقدمه آن را با آیه ای از قرآن به پایان می رساند. او در نوشتن مبانی عقل و عرفان را به صورت توأم به کار می برد. ارزش کار ابن خلدون در تاریخ نویسی از قرن 18 میلادی که جنبش جامعه شناسی جدید در اروپا آغاز شد، به خوبی خود را نشان داد و او را مونتسکیوی جهان اسلام و عرب خواندند. «آرنولد توین بی» مورخ معاصر انگلیسی درباره ابن خلدون می گوید: «مقدمه ابن خلدون حاوی درک و ابداع فلسفه ای برای تاریخ است که در نوع خود و در همه روزگاران از بزرگترین کارهای فکری بشر است».

  امتیاز: 0.00