منو
 کاربر Online
582 کاربر online
 : تاریخ
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline شیرین حسینی 2 ستاره ها ارسال ها: 28   در :  چهارشنبه 07 تیر 1385 [04:50 ]
  با آیین میترا آشنا شویم!!!
 

آیین میترا درسراسر اروپا:

پس از هخامنشیان در زمان سلوکیه و سپس در عصر اشکانیان، «آئین مهرپرستی» از طریق آسیای صغیر و ارمنستان به کشور روم قدیم بسط و توسعه یافت و در سرتاسر اروپا گسترده و همه گیر شد.

آئین میترا توسط سربازانی که از ارمنستان بسوی غرب سرازیر شده بودند بتمامی اروپا سرایت نمود. آئین میترا در سال 4842 میترایی به دانوب و در سال 4872 به استراستبورگ و در سال 4892 به اتریش رسیده و پس از آن در سراسر اروپا فراگیر شد.

پرستش «میترا» نه تنها در شهر روم که هنوز معبدی از او موجود است رواج یافت، بلکه آئین مهرپرستی در ممالک اروپا از مشرق به مغرب گسترش یافت. یعنی از سواحل دریای سیاه تا جزایر بریتانیا پیروان کثیری پیدا کرد.

چنانچه در سال 307 میلادی «لیسینیوس» Lisinius در کنار رود دانوب معبدی به نام میترا بنا کرد. در سال 1954 یک مجسمه نیم‌تنه از میترا در مرکز شهر لندن از زیر خاک بیرون آمد که فعلا در موزه شهرداری لندن نگاهداری میشود.

در روی «دیوار رومیها» در «شمال انگنده» نیز نقشهای میترا دیده می شود. و نیز در اکثر شهرهای آلمان نشانه‌ها و مهرابه هایی از میترا کشف شده است. و کلا تا قرن سوم میلادی در اکثر کشورهای اروپایی چون آلمان، فرانسه، سوئیس، ایتالیا، انگلیس و کشورهای اروپای شرقی، آئین میترا از ادیان با ارزش و فراگیر مردم این سرزمینها بوده است.

«جورج الکساندر» از پایه گذاران کاتولیک مسیحی، بزرگترین دشمن میتراگرایی بوده و ضربات سنگینی با جنگهایش به این آئین وارد نمود.

محرب اسلامی = مهرابه پارسی
یادآوری این نکته ضرویست که پرستشگاه های کوچک و خانوادگی «میترا» را «مهرابه» میگویند و محراب مساجد اسلامی نیز اقتباسی از «مهرابه های میترا» بوده است.

برخلاف آنچه به غلط در تاریخ آمده است که : محراب اسلامی از حرب میآید و به معنی محل جنگ می باشد، غافل از اینکه انسان در هنگامه پرستش خدا و یا خدایان که به جنگ نمیرود؟ بلکه به راز و نیاز و خلسه و عبادت میرود!!

بابانوئل همان میترا و عمو نوروز ما است
«میترا» امروزه همچنان در فرهنگ و سنن غرب با نام «بابا نوئل» باقی مانده است. پس از آنکه مسیحیت جایگزین آئین میترا شد، اکثر آداب و رسوم و سنن «میتراگرایی» زیر پوشش مسیحیت در جوامع اروپایی باقی ماند از جمله:

جشن کریسمس= جشن «یلدا»- تولد میترا -حضور میترا با نام بابانوئل= که همین عمونوروز ما است! -جشن سیزدهمین روز از بهار(سیزده بدر)= با عنوان «عید پاک» کریسمس که بیست و پنجم دسامبر است با چند روز اختلاف همان جشن یلدای کهن میتراگرایی است که بعنوان زادروز میترا در اکثر نقاط جهان جشن گرفته میشده است.

هرچند «یلدا» به معنی «شب بلند» آمده است اما در اصل و زبان آشوری به معنای «تولد» است که «ولد» و «میلاد» در زبان تازی نیز از همین «یلدا» که به معنی «میلاد میترا»است ، خارج شده است.

چهره بابا نوئل با کلاه مخروطی همان کلاه میترا است و ریش سپید نشانه پیری میترا و قبای سرخ نیز لباس کهن ایرانی است که سرخی آن بیانگر مژده و شادی و شور می باشد.

و گفتنی است که تا قبل از زردشت، میترا (و یا مهر) هدایایی در شب بلند یلدا برای کودکان میآورده است. شب قدر که در قرآن آمده و در اسلام از ارج و احترام خاصی برخوردار است نیز اقتباسی از شب یلدای ایران کهن بوده است.

  امتیاز: 0.00     
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline محمد رضا قدوسی 3 ستاره ها ارسال ها: 916   در :  یکشنبه 01 مرداد 1385 [04:41 ]
  آیا آئین میترا ایرانی بود ؟
 

با سلام

مطلبی را از ریچارد فرای آمریکایی خواندم که
در آن بصورت حاشیه ای اشاره شده بود که

آئین میترا در واقع از مذاهب قدیمی اقوام آریایی بوده است و
این یعنی این اقوام قبل از اینکه
از سرزمین خود در حوالی آسیای مرکزی به سمت ایران و هند و اروپا سرازیر شوند ،
این آئین را داشته اند .

اگر دوستان بحث و توضیحی در این مورد در اختیار دارند ، خوشحال می شویم که ارائه کنند .

  امتیاز: 1.00     
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline آآوا رسا 3 ستاره ها ارسال ها: 143   در :  یکشنبه 09 مهر 1385 [12:34 ]
  به بهانه ی جشن مهرگان(1)...درباره ی آیین میترا
 

قسمت اول
مختصری در باره ی جشن مهرگان

مهر روز از مهرماه برابر با شانزدهم مهرماه در گاهشماری ایرانی «جشن مهرگان» نامیده می شود.

«جشن مهرگان» که در گذشته آنرا «میتراکانا یا متراکانا (Metrakana)» می نامیدند و در نخستین روز از پاییز برگزار می شد،
پس از نوروز بزرگ ترین جشن ایرانی و هندی است در ستایش ایزد «میثرَه» یا «میترا» و بعدها «مهر» که از مهرروز آغاز شده تا رام روز به اندازه ی شش روز ادامه دارد.

  • «مهریشت» نام بخش بزرگی در اوستا است که در بزرگداشت و ستایش این ایزد بزرگ و کهن ایرانی سروده شده است.
مهر یشت، دهمین یشت اوستا است و همچون فروردین یشت، از کهن‌ترین بخش های اوستا بشمار می‌آید. مهر یشت از نگاه اشاره‌های نجومی و باورهای کیهانی از مهم‌ترین و ناب‌ترین بخش‌های اوستا است و کهن‌ترین سند در باره ی آگاهی ایرانیان از کروی بودن زمین، بند 95 همین یشت می باشد. از مهر یشت تا به امروز 69 بند کهن و 77 بند افزوده شده از دوران ساسانیان، به جا مانده است.

روز آغاز جشن مهرگان، مهرگان همگانی (عامه) و روز انجام، مهرگان ویژه (خاصه) نام دارد.
همان طور که می دانیم در گاهشماری باستانی ایران، سال به دو پاره (فصل) بخش می شد، تابستان (هَمَ - Hama) هفت ماهه و زمستان (زَیَنَ Zayana) پنج ماهه، که جشن نوروز جشن آغاز تابستان و مهرگان جشن آغاز زمستان بود و از این رو این دو جشن با هم برابری می کرده اند.

آن چنان که ابوریحان بیرونی در «آثارالباقیه»‌ از زبان «سلمان فارسی» آورده است:
  • «... ما در عهد زرتشتی بودن می‌گفتیم، خداوند برای زینت بندگان خود یاقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان بیرون آورد و فضل این دو روز بر روزهای دیگر مانند فضل یاقوت و زبرجد است بر جواهرهای دیگر ...»

در برهان قاطع «خلف تبریزی» نیز درباره ی مهرگان می خوانیم:
  • «نام روز شانزدهم از هرماه و نام ماه هفتم از سال شمسی باشد و آن بودن آفتاب عالم تاب است در برج میزان که ابتدای فصل خزان است و نزد فارسیان بعد از جشن و عید نوروز که روز اول آمدن آفتاب است به برج حمل از این بزرگتر جشنی نمی باشد و هم چنان که نوروز را عامه و خاصه می باشد، مهرگان را نیز عامه و خاصه است و تا شش روز تعظیم این جشن کنند. ابتدا از روز شانزدهم و آن را مهرگان عامه خوانند و انتها روز بیست و یکم و آن را مهرگان خاصه (روز جشن مُغان یعنی آتش پرستاران) خوانند و عجمان گویند که خدایتعالی زمین را در این روز گسترانید و اجساد را در این روز محل و مقر ارواح گردانید ...»

برای مطالب بیشتر می توانید به سایت آریابوم مراجعه کنید...
جشن مهرگان

  امتیاز: 0.00     
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline آآوا رسا 3 ستاره ها ارسال ها: 143   در :  یکشنبه 16 مهر 1385 [11:58 ]
  به بهانه ی جشن مهرگان...(2)
 

قسمت دوم

پیشینه ی جشن مهرگان
پیشینه­ی جشن مهرگان به اندازه­ی قدمت ایزدش، میترا است و تا آن­جا که نوشت­های موجود نشان می‌دهند، این جشن دست کم از دوران فریدون پیشدادی آغاز شده است.

جشن بزرگ «میثرَکَنَه / میتراکانا / مهرگان»، بزرگ­ترین جشن هخامنشی است در ستایش و گرامیداشت «میترا» که در نخستین روز ماه «باگایادی / بَغَیادی»(یاد خدا)، و نیز آغاز سال نو در گاهشماری هخامنشی برگزار می­شده است و

امروزه نیز سنت کهن آغاز سال نو از ابتدای پاییز با نام «سال وِرز»، در تقویم محلی کردان مُکری مهاباد و طایفه­های کردان شکری باقی مانده­ است.

هنگام اصلی جشن «مهرگان» نیز در اصل در چنین روزی بوده که بعدها به شانزدهم مهرماه منتقل شده است.

فردوسی ، اسدی توسی ، ابوریحان بیرونی در التفهیم ، گردیزی در زین الاخبار هر کدام به صورتی مهرگان را روز پیروزی کاوه آهنگر بر ضحاک و به زنجیر کشیدن او در کوه دماوند می دانند._

فارغ از اینکه هستند پژوهشگرانی که برای آیین میترا سابقه ای بس قدیم تر قائل اند، و البته جز این هم نیست چون با پیشینه ای که برای میترا بر شمردیم ، سابقه ی آن نمی تواند کم باشد. همچنین باید توجه داشت که خیلی از چیزهایی که در شاهنامه آمده است به شکل نمادین بیان شده است و باید با استفاده از علم زبان شناسی پرده از این نماد ها برداشت تا به خیلی از معانی پی برد.

اما چگونگی برگزاری جشن مهرگان در گذشته های دور.....

  • «کتزیاس»(Katesias) یونانی، پزشک ویژه­ی اردشیر دوم هخامنشی می­نویسد: «... پادشاهان هخامنشی به هیچ­گونه نباید مست شوند، مگر در روز جشن مهرگان که لباس­های ارغوانی گرانبهایی می­پوشند و همراه با مردم و دسته‌های نوازندگان و خنیاگران در باده پیمایی همگانی شرکت می­جویند ...»

  • «استرابون»(Strabon) می گوید که خشتره پاون (ساتراپ) ارمنستان، در جشن مهرگان بیست هزار کره اسب به رسم پیشکشی به دربار شاهنشاه هخامنشی گسیل می­داشت.اردشیر پاپکان (بابکان) و خسرو انوشیروان در این روز تن­پوش نو به مردم می­بخشیدند.در این روز موبدموبدان خوانچه­ای که در آن لیمو، شکر، نیلوفر، سیب، به، انار، و یک خوشه انگور سفید و هفت دانه مورد گذاشته بود، واج گویان(زمزمه کنان) نزد شاه می­اورد. هفت مورد و هفت چیز دیگر که در خوانچه می­گذاشتند، همان هفت چین (هفت سین) بود که جز تشریفات جشن نوروز و مهرگان به حساب می­آید.

  • خلف تبریزی می گوید که «... اردشیر بابکان تاجی که بر آن صورت آفتاب نقش کرده بودند در این روز بر سر نهاد و بعد از او پادشاهان عجم نیز در این روز هم چنان تاجی بر سر اولاد خود نهادندی و روغن «بان» که آن درختیست و میوه­ی آن را «حسب البان» گویند به جهت یُمن و تبرک بر بدن مالیدندی و اول کسی که در این روز نزدیک پادشاهان عجم آمدی موبدموبدان و دانشمندان بودی و هفت خوان از میوه همچو ترنج و سیب و بی و انار و عناب و انگور سفید و کُنار با خود آوردندی، چه عقیده­ی فارسیان آن است که در این روز از هر هفت میوه­ی مذکور بخورند و روغن بان بر بدن بمالند و گلاب بیاشامند و برخود و دوستان خود بپاشند ...»

  • ذبیح الله صفا می گوید که «در روزهای مهرگان و نوروز، پارسیان، مُشک و عنبر و عود هندی به یکدیگر می­دادند و توده­های مردم هر کدام به فراخور حال و توانایی و کار خود برای پادشاه پیشکش می­آوردند و رسم و آیین و آداب جشن مهرگان همانند بزرگواری روز نخست نوروز بوده است.»

و خیلی جالب است که :
    • واژگان «مهرجان»(مهرجانات) و «نیروز» که معرب مهرگان و نوروز است و اکنون نیز در بسیاری از کشورهای عرب زبان حاشیه­ی خلیج فارس و برخی از کشورهای شمال آفریقا به مفهوم جشنواره (فستیوال)، کاربرد دارد و وارد زبان و قلمرو فرهنگی کشورهای مسلمان و عرب‌زبان گردیده است نیز،‌ نشانه‌ی دیگری است بر فر و شکوه این دو جشن باستانی.

برای اطلاعات بیشتر می توانید به سایت آریابوم سری بزنید :
جشن مهرگان

  امتیاز: 0.00     
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline آآوا رسا 3 ستاره ها ارسال ها: 143   در :  یکشنبه 16 مهر 1385 [12:26 ]
  به بهانه ی جشن مهرگان...(3)
 

قسمت سوم

اگر چه به آن اندازه که به نوروز ارج نهاده شده در مورد جشن مهرگان شاید بتوان گفت بی مهری شده است ، اما به هر حال در مناطقی از ایران هنوز جشن مهرگان با آداب خاص خودش برگزار می شود.

آنچه در این جا آمده است گزارشی مختصر از مراسم جشن مهرگان است :

...چند روز مانده به پاییز با خانه تکانی به پیشباز پاییز و مهرگان می­روند، در روز مهر از ماه مهر جلوی در خانه­ها را آب پاشی و جارو کرده و پس از آن با رفتن به نیایشگاه­ها و گردهم آمدن با تهیه­ی خوراک­های سنتی از یکدیگر پذیرایی می­کنند و با سخنرانی­، سرود و شعر و دکلمه جشن مهرگان را با شادی برپا می­کنند.

در برخی روستاهای کشور

جشن مهرگان

همراه با اجرای موسیقی سنتی همراه است بدین گونه که
در روز پنجم پس از مهرگان گروهی از اهالی روستا که بیشتر آنان­را جوانان تشکیل می­دهند در تالار مرکزی یا نیایشگاه مرکزی روستا یا سرچشمه و قنات، گرد هم می­آیند و «گروه ساز» را تشکیل می­دهند،

هنرمندان روستایی نیز با سُرنا و دف گروه را همراهی می­کنند . آن­ها با هم حرکت کرده و از یک سوی روستا و از نخستین خانه، مراسم بازدید از اهالی روستا را آغاز می­کنند و با شادی وارد خانه­ها می­شوند،

کدبانوی هر خانه مانند همه­ی جشن­های ایرانی نخست آینه وگلاب می­آورد و اندکی گلاب در دست افراد ریخته و آینه را در برابر چهره­ی آن­ها نگه می­دارد و سپس

«لُرَک»

را که فراهم نموده میان همه­ی گروه پخش می­کند،

این آجیل مخصوص مخلوطی است از تخم کدو، آفتابگردان، و نخودچی کشمش که همراه با شربت و چای پذیرایی می­شود.

آن­گاه یکی از افراد گروه ساز که صدایی رسا دارد نام­های کسانی را که پیش از این در این خانه سکونت داشته و درگذشته­اند باز می­گوید و برای همه­ی آن­ها آمرزش و شادی روان آرزو می­کند.

بعد از آن بشقابی از لرک از این خانه دریافت می­کنند و در دستمال بزرگی که بر کمر بسته­اند می­ریزند و از خانه بیرون می­آیند و به خانه بعدی می­روند.

چنان که در خانه­ای بسته باشد برای لحظه­ای بیرون خانه می­ایستند و با بیان نام­های درگذشتگان این خانه بر روان و فروهر آن­ها درود می­فرستند.

برخی از خانواده­ها نیز پول و میوه برای استفاده در جشن مهرگان به گروه می­دهند و برخی دیگر نیز نوعی نان مخصوص به نام «لورگ» درست می­کنند و گوشت­های بریان شده که به قطعات کوچکی تقسیم شده است همرا با سبزی داخل نان قرار داده به گروه می­دهند.

پس از پایان مراسم در نیایشگاه، موبد یا کدخدا، آجیل، میوه و نان و گوشت و سبزی جمع آوری شده را در میان شرکت کنندگان پخش می­کند.

مردم تا آن­جا که امکان دارد با لباس­های ارغوانی گرد هم آمده و به پایکوبی و شادی می­پردازند و هر یک چند نبشته­ی شادباش (کارت تبریک) برای هدیه به همراه دارند.

می توانید اصل این مطلب را در سایت آریابوم بخوانید :
جشن مهرگان

  امتیاز: 0.00     
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline آآوا رسا 3 ستاره ها ارسال ها: 143   در :  یکشنبه 16 مهر 1385 [13:00 ]
  به بهانه ی جشن مهرگان...(4)
 

قسمت چهارم

مهرگان هم مانند نوروز سفره ای دارد که به مناسبت فصلی که این جشن در آن بر پا می شود سفره ای رنگین است ....

خوان یا سفره مهرگانی نیز همچون نوروز و دیگر سفره­های جشن­های ایرانی، هفت­چینی از میوه­ها و خوراکی­هاست

همراه با شاخه­هایی از درختان

  • «سرو»،
  • «مورد» و
  • «گز» و
  • شربتی از عصاره­ی «هوم»(هَئومَه) که با شیر رقیق شده و
  • نان مخصوص «لورگ» که

روی پارچه‌ای ارغوانی چیده می­شوند.

هفت میوه­ همچون

  • سیب،
  • انار،
  • ترنج،
  • سنجد،
  • بی (به)،
  • انگورسفید،
  • انجیر،
  • کُـنار،
  • زالزالک،
  • ازگیل،
  • خرمالو و ...

آجیل ویژه­ای از هفت خشکبار از جمله
  • مغز گردو،
  • پسته،
  • مغز فندق،
  • بادام،
  • تخمه،
  • توت خشک،
  • انجیرخشک،
  • نخودچی و ...

آش هفت غله از

  • گندم،
  • جو،
  • برنج،
  • نخود،
  • عدس،
  • ماش و
  • ارزن.

کاسه­ای پر از
    • آب و گلاب و
    • سکه و
    • برگ آویشن

همراه با گل­های
    • بنفشه و
    • نازبو (ریحان)،

آیینه، سرمه­دان، شیرینی و بوهای خوش همچون

    • اسفند و
    • عود و
    • کُندر.

می توانید به سایت آریابوم هم برای اصل این مطالب نگاهی بیندازید :
جشن مهرگان

  امتیاز: 0.00