منو
 کاربر Online
729 کاربر online

عملیات بیت المقدس

تازه کردن چاپ
جامعه و علوم اجتماعی > تاریخ
(cached)




مقدمه



img/daneshnameh_up/2/27/Beitolmoghadas_Operation_01.jpg
       


در حالی که اشغال خرمشهر توسط عراق به عنوان آخرین و مهم ترین برگ برنده این کشور برای وادار ساختن ایران به شرکت در هر گونه مذاکرات صلح تلقی می شد، آزاد سازی این شهر می توانست سمبل تحمیل اراده سیاسی جمهوری اسلامی بر متجاوز و اثبات برتری نظامی اش باشد.


img/daneshnameh_up/b/b5/Beitolmoghadas_Operation_02.jpg
       


بر همین اساس، با توجه به این که منطقه عمومی غرب کارون آخرین منطقه مهمی بود که هم چنان در اشغال عراق قرار داشت، از یک سو فرماندهان نظامی ایران برای انجام عملیات در این منطقه اشتراک نظر داشتند، و از سوی دیگر عراق نیز که طراحی عملیات آزادسازی خرمشهر را پس از عملیات فتح المبین قطعی و مسجل می پنداشت، با در نظر گرفتن اهمیت این شهر و جایگاه آن در دفاع از بصره، به ضرورت حفظ این منطقه معتقد بود. از این رو، بلافاصله پس از اتمام عملیات فتح المبین، در حالی که قوای ارتش عراق در منطقه عمومی خرمشهر تقویت می شد، به تمام یگان های تحت امر قرارگاه مرکزی کربلا دستور داده شد تا ضمن بازسازی و تجدید قوا، به شناسایی و طراحی عملیات بپردازند.


img/daneshnameh_up/9/92/Beitolmoghadas_Operation_03.jpg
       



اهداف عملیات


مهم ترین اهدافی که در این عملیات دنبال می شد، عبارت بودند از:
  • انهدام نیروی دشمن، حداقل بیش از دو لشکر.
  • آزاد سازی حدود 5400 کیلومتر مربع از خاک ایران؛ از جمله شهرهای خرمشهر، هویزه و پادگان حمید.
  • خارج نمودن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از برد توپخانه دشمن.
  • تامین مرز بین المللی (حدفاصل پاسگاه طلائیه تا شلمچه).
  • آزادسازی جاده اهواز – خرمشهر و خارج شدن جاده اهواز – آبادان از برد توپخانه دشمن.


img/daneshnameh_up/3/39/Beitolmoghadas_Operation_04.jpg
       



منطقه عملیات


منطقه عمومی عملیات بیت المقدس در میان چهار مانع طبیعی محصور است، که از شمال به رودخانه کرخه کور، از جنوب به رودخانه اروند، از شرق به رودخانه کارون و از غرب به هور الهویزه منتهی می شود.
منطقه مزبور به جز جاده نسبتا مرتفع اهواز – خرمشهر، فاقد هر گونه عارضه مهم برای پدافند است. همین امر موجب شد تا زمین منطقه – به دلیل مسطح بودن – برای مانور زرهی مناسب، و برای حرکت نیروهای پیاده – به دلیل در دید و تیر قرار داشتن – نامناسب باشد. نقاط حساس و استراتژیک منطقه شامل بندر و شهر خرمشهر، پادگان حمید، جفیر، جاده آسفالت اهواز – خرمشهر، شهر هویزه و رودخانه های کارون، کرخه کور و اروند بود.


img/daneshnameh_up/9/99/Beitolmoghadas_Operation_05.jpg
       



استعداد دشمن


تا قبل از آغاز عملیات بیت المقدس، استعداد نیروهای دشمن به ترتیب زیر بود:
  • لشکر 6 زرهی؛ از جنوب رودخانه کرخه تا هویزه.
  • لشکر 5 مکانیزه؛ از غرب اهواز تا روستای سید عبود.
  • لشکر 11 پیاده از سید عبود تا خرمشهر – تیپ های 22، 48، 44 مامور حفاظت از خرمشهر بودند.
  • لشکر 3 زرهی در شمال خرمشهر.

با شروع عملیات نیز یگان های دیگری از ارتش عراق به منطقه اعزام شدند که در مجموع تمامی یگان هایی که در منطقه درگیری حضور یافتند، عبارت بودند از:
  • لشکر 5 مکانیزه؛ شامل: تیپ های 26 و 55 زرهی و تیپ های 15 و 20 مکانیزه.
  • لشکر 6 زرهی؛ شامل: تیپ های 16 و 30 زرهی و تیپ 25 مکانیزه .
  • لشکر 3 زرهی؛ شامل: تیپ های 6،12 و 53 زرهی و تیپ 8 مکانیزه .
  • لشکر 9 زرهی؛ شامل: تیپ های 35 و 43 زرهی و تیپ 14 مکانیزه .
  • لشکر 10 زرهی؛ شامل: تیپ های 17 زرهی و 24 مکانیزه .
  • لشکر 11 پیاده؛ شامل: سه تیپ سازمان 44، 48 و 49 پیاده و سه تیپ تحت امر 45 ، 113 و 22 پیاده.
  • لشکر 12 زرهی؛ شامل: تیپ های 46 مکانیزه و 37 زرهی.
  • لشکر 7 پیاده؛ شامل: تیپ های 19 و 39 پیاده.
  • تیپ مستقل 10 زرهی.
  • تیپ های مستقل 109، 419، 416، 90، 417، 601، 602، 605، 606، 409، 238 و 501 پیاده.
  • تیپ های 31، 32 و 33 نیروی مخصوص.
  • تیپ های 9، 10 و 20 گارد مرزی.
  • تعداد 30 گروهان کماندو.
  • تعداد 10 قاطع جیش الشعبی (هر قاطع 450 نفر).
  • گردان تانک مستقل سیف سعد.
  • گردان های شناسایی حطین، صلاح الدین، حنین.
  • توپخانه دشمن نیز از 530 قبضه توپ در انواع مختلف تشکیل شده بود که به طور تقریبی عبارت بود از 30 گردان.


img/daneshnameh_up/e/e9/Beitolmoghadas_Operation_06.jpg
       



طرح عملیات


در طراحی عملیات، تهاجم از طریق عبور از رودخانه کارون و پیشروی به سوی مرز بین المللی و سپس آزادسازی شهر خرمشهر مد نظر قرار گرفته و چنین استدلال می شود که حمله به جناح دشمن، که عمدتا به سمت شمال آرایش گرفته بود، عامل موفقیت عملیات است.
هم چنین، شکستن خطوط اولیه دشمن و عبور از رودخانه و گرفتن سرپل در غرب کارون تا جاده آسفالته اهوازخرمشهر به عنوان اهداف مرحله اول و ادامه پیشروی به سمت مرز و تامین خرمشهر به عنوان اهداف مرحله دوم تعیین شدند.

بر همین اساس، محورهای عملیاتی هر یک از قرارگاه ها به ترتیب زیر مقرر گردید:
  1. محور شمالی؛ قرارگاه قدس (با عبور از رودخانه کرخه).
  2. محور میانی؛ قرارگاه فتح (با عبور از رودخانه کارون و پیشروی به سمت جاده اهواز – خرمشهر).
  3. محور جنوبی؛ قرارگاه نصر (با عبور از کارون و پیشروی به سمت خرمشهر).


img/daneshnameh_up/6/64/Beitolmoghadas_Operation_07.jpg
       



شرح عملیات


سرانجام عملیات بیت المقدس در 30 دقیقه بامداد روز 10 اردیبهشت 1361 با قرائت رمز عملیات بسم الله الرحمن الرحیم . بسم الله القاسم الجبارین، یا علی ابن ابی طالب از سوی فرماندهی آغاز شد.
شهید آیت الله صدوقی و آیت الله مشکینی نیز که در کنار فرماندهان سپاه و ارتش در قرارگاه کربلا حضور داشتند، هر یک به طور جداگانه، پیام هایی را به وسیله بی سیم خطاب به رزمندگان اسلام قرائت کردند.
عملیات بیت المقدس را به چهار دوره زمانی به شرح زیر می توان تقسیم کرد که شرح آنها را در اتصال زیر می توانید ببینید:

مراحل عملیات بیت المقدس

نتایج


  • طی عملیات بیت المقدس 5038 کیلومتر مربع از اراضی اشغال شده از جمله شهرهای خرمشهر و هویزه و نیز پادگان حمید و جاده اهواز – خرمشهر آزاد شدند. علاوه بر این شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از تیررس توپخانه دشمن خارج گردیدند. هم چنین 180 کیلومتر از خط مرزی تامین شد.
  • با فتح خرمشهر، برتری نظامی ایران بر عراق مورد تایید کارشناسان و تحلیل گران نظامی قرار گرفت.
  • فتح خرمشهر موجب انفعال ارتش عراق شد؛ به گونه ای که نظامیان عراقی تا مدت زیادی نتوانستند از لاک دفاعی خارج شوند.
  • عملیات بیت المقدس موجب شد تا کشورهای عرب منطقه به تقویت مالی و نظامی عراق مبادرت ورزند.
  • طی این عملیات حدود نوزده هزار تن از نیروهای دشمن به اسارت درآمده و بالغ بر شانزده هزار تن کشته و زخمی شدند.


img/daneshnameh_up/2/24/Beitolmoghadas_Operation_16.jpg
       


میزان انهدام یگان های دشمن


  • لشگر 3 زرهی و لشگرهای 11 و 15 پیاده: 80 درصد.
  • لشگرهای 9 و 10 زرهی: 50 درصد.
  • لشگر 7 پیاده: 40 درصد.
  • لشگر 5 مکانیزه و لشگرهای 6 و 12 زرهی: 20 درصد.
  • تیپ های 9، 10 و 20 گارد مرزی: 100 درصد.
  • تیپ 109 پیاده: 60 درصد.
  • تیپ های 601، 602، 416، 419 پیاده: 50 درصد.
  • تیپ های 31، 32 و 33 نیروهای مخصوص به میزان زیاد.


تعداد بازدید ها: 36101


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..