منو
 کاربر Online
569 کاربر online

سیر مقررات شهرسازی در ایران

تازه کردن چاپ
جامعه و علوم اجتماعی > علوم اجتماعی
مهندسی و فن‌آوری > مهندسی > مهندسی شهر سازی
(cached)

از زمان تصویب اولین قانون شهرسازی در سال 1312 (قانون راجع به احداث و توسعه معابر و خیابانها) تاکنون، قوانین و مقررات متعددی درخصوص شهر و شهرسازی به تصویب رسیده است که برخی از آنها بستر مناسبی را برای تهیه طرحهای شهری فراهم نموده‌اند. برخی نیز مستقیماً به تهیه طرحهای شهری مربوط بوده‌اند و برخی دیگر در جهت اصلاح و رفع نقایص طرحها (و به تعبیر دیگر بر شهرسازی اندیشیده کشور) مؤثر بوده‌اند.
عمده‌ترین این قوانین به شرح زیر می باشند :
در سال 1312 « قانون راجع به احداث و توسعه معابر و خیابانها » به تصویب رسید و با وجود آنکه در مفاد این قانون بارها تجدید نظر شد و بر توان اجرایی آن افزوده گردید اما اقدامات اصلی شهرسازی در سالهای بعد صورت گرفت.
در سال 1320 « قانون توسعه معابر» به تصویب رسید که در واقع تجدید نظر قانون مصوب سال 1312 بوده و تغییراتی در آن صورت گرفته است.
در سال 1343 « قانون تآسیس وزارت آبادانی و مسکن » تصویب شد که در آن چگونگی تآسیس، حدود وظایف و نحوه عملکرد وزارت آبادانی و مسکن آمده است. به دنبال آن، شورای عالی شهرسازی ، تأسیس و نظارت در کار تهیه طرحهای جامع شهرهایی که قرارداد آنها قبلاً منعقد شده بود، به عهده دبیرخانه این شورا گذاشته شد.
در سال 1345 « اصلاح قانون توسعه معابر» تصویب و چند ماده به قانون شهرداری الحاق گشت. اقداماتی چون تدوین مقررات و ضوابط تهیه برنامه‌های شهری، تأسیس شورای عالی شهرسازی ، تعیین حریم یا محدوده نظارت بر فعالیتها و ساخت و سازها در شهرها و به طور کلی اقدامات عمده برای تحقق اهداف برنامه ریزی شهری در ایران ، از این سال آغاز گردید.


در سال 1347 به منظور تدوین ضوابط نوسازی شهرها، قانون نوسازی و عمران شهری به تصویب رسید. برخی از موضوعات این قانون عبارتند از :

لغو قانون توسعه معابر و جایگزینی قانون نوسازی و عمران شهر به جای آن ، وضع قانون در زمینه چگونگی تهیه برنامه های جامع شهری و امثال آن.
در سال 1351 ، قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، در سال 1352 ، قانون نظارت بر گسترش شهر تهران و در سال 1353، قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی به تصویب رسید که در قانون اخیر از طرحهای جامع ، تفصیلی و هادی شهری و طرح جامع سرزمین تعاریف کاملی ارائه و مقررات کلی احداث بناهای شهری در خارج از محدوده قانون و حریم شهرها تعیین شده است. در سال 1355 « آئین‌نامه مربوط به استفاده از اراضی و احداث بنا و تأسیسات در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها» به تصویب رسید (ملک افضلی و کریمی، 1373).
علاوه بر قوانین فوق الذکر در دوران قبل از انقلاب اسلامی، می توان به اقدامات و یا قوانینی اشاره کرد که در تحولات شهرسازی کشور مؤثر بوده‌اند. از جمله این موارد میتوان به « تصویب نقشه تهران تحت عنوان نقشه خیابانها، تصویب قانون بلدیه و تغییر نام بلدیه به شهرداری (1309)، تصویب نقشه جدید شهر همدان (1310)، تخریب دیوارهای کهن تهران ، ایجاد خیابانهای عریض کمربندی و گسترش شهر به سوی غرب (1311)، تأسیس شورای عالی برنامه (1327)، تصویب لایحه قانونی تشکیل شهرداری و انجمن شهر (1328)، قانون تملک اراضی برای اجرای برنامه های شهرسازی و خانه سازی (1339) و شروع تهیه طرح جامع سرزمین (1355) اشاره کرد (حبیبی، 1375).

در دوران پس از انقلاب در زمینه برنامه ریزی شهری و به ویژه طرحهای جامع، تحولاتی به وجود آمد. در سال 1363، با توجه به مشکلات پیش آمده درخصوص عدم گنجاندن مطالعات حوزه نفوذ در طرحهای جامع قبلی، اهداف و عناوین مطالعات و شرح خدمات و وظایف مربوط به تهیه طرحهای جامع به نام « طرحهای توسعه و عمران و حوزه نفوذ و تفصیلی شهرها» تصویب شد که عنوان سند قانونی مصوب آن «شرح خدمات تیپ 12» نام دارد. در سال 1364 ، تهیه و اجرای طرحهای آماده سازی و احداث شهرهای جدید پیرامون شهرهای بزرگ به عنوان فعالیتی رسمی و موظف در برنامه‌ریزی شهری کشور معمول گردید.
در سال 1366، « قانون زمین شهری» به تصویب رسید که در آن اراضی شهری اعم از موات، بایر و دایر تعریف شده است. تهیه طرح جامع شهرستان در سال 1370 در دستور کار قرار گرفت و در همان سال تحقیق درباره « طرح کالبدی ملی ایران» در واحد شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی آغاز شد. که در سال 1376 در چارچوب برنامه کلان ایران 1400 به تصویب رسید (سعیدنیا، 1378).
در سالهای اخیر نیز پس از تشکیل شوراهای شهر و روستا در سال 1376، برنامه ریزی مشارکتی در شهرسازی و مدیریت شهری کشور، جایگاه ویژه‌ای یافته است.




تعداد بازدید ها: 27823


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..