منو
 کاربر Online
873 کاربر online

رویکرد نظری آموزش و پرورش

تازه کردن چاپ
جامعه و علوم اجتماعی > علوم اجتماعی > جامعه شناسی
(cached)

نگرش کلی

جامعه شناسی آموزش و پرورش ، رشته علمی نسبتا جدیدی است که عمده‌ترین تحقیقات و تألیفات مربوط به آن در نیم قرن گذشته پدید آمده است. با وجود این ، ریشه‌های آن را در آثار جامعه شناسان قرن نوزدهم ، بویژه در اروپا ، می‌توان جستجو کرد. در سالیان اخیر ، این رشته ، جهت گیری نظری قویتری پیدا کرده است.

کارکردگرایی

این رویکرد نظری که از آن به عنوان نظریه توافق (Consensus Theory ) نیز نام برده می‌شود، نظام جامعه و نهادهای آنرا ، متشکل از اجزای همبسته‌ای می‌داند که در پیوند با یکدیگر فعالیت کرده ، هر کدام کارکرد لازم و معینی را برای گردش کار و بقای کل جامعه ، انجام می‌دهند. از این دیدگاه ، طرز کار جامعه ، غالباً به طرز کار بدن انسان تشبیه می‌شود که در آن هر یک از اعضای بدن ، نقش ویژه‌ای در بدن ایفا کرده و همه اعضا از لحاظ بقا ، به یکدیگر بستگی دارند.

از این دیدگاه ، نظام آموزشی به عنوان بخش لاینفکی از کل نظام جامعه تلقی می‌شود که کارکردهایی نظیر انتقال فرهنگ و جامعه پذیری را ، برای حفظ نظام اجتماعی جامعه ، انجام می‌دهد. در این زمینه ، تربیت اخلاقی ، انظباط ، القای ارزشها و آموزش حرفه‌ای ، از دید جامعه شناسانی نظیر دورکیم و پیروان او ، مهم قلمداد می‌شوند.

نظریه‌های تضاد

در حالی که نظریه‌های توافقی بر یگانگی و ثبات اجتماعی تأکید می‌ورزند، نظریه‌های تضاد بر ماهیت اجبار و تغییر در جامعه تأکید می‌کنند. در نظریه‌های تضاد ، مبارزه قدرت ، پویایی اصلی زندگی اجتماعی به شمار می‌رود. این نظریه‌ها بر آنند که وجود گروههای اجتماعی ذی نفع و رقابت‌جو همواره جامعه را درمعرض تضاد و کشمکش قرار می‌دهد. انواع این رویکرد ، تحت تأثیر اندیشه‌های کارل مارکس و ماکس و بر پدید آمده‌اند.

نظریه‌های تضاد ، نظامهای اجتماعی را به دو گروه متمایز دارا و ندار یا سلطه‌گر و سلطه‌بر ، تفکیک می‌کنند. رابطه میان این دو گروه معارض ، نابرابر و استثماری است. گروه مسلط ، از امتیازات قدرت ، ثروت و کنترل منابع مادی جامعه برخوردار است. گروه تحت سلطه ، فاقد آنهاست. در نتیجه ، اهداف و برنامه‌های یک گروه غالباً در تضاد با اهداف و برنامه‌های گروه دیگر است.

تعامل گرایی

این رویکرد جامعه شناختی ، به تعامل میان افراد می‌پردازد. تعامل ، طبعا اجتماعی است نه شخصی ، زیرا حداقل مستلزم دو شخص است. تعامل ، فراگرد سازگاری متقابل رفتاری است. رویکرد تعاملی که از جنگ جهانی دوم به این سو بطور روز افزون رواج و شهرت یافته بر مسائل روانی - اجتماعی تأکید می‌کند.

در جامعه شناسی آموزش و پرورش ، پژوهشگری که با رویکرد تعاملی مطالعه می‌کند، احتمالا ، کنشهای متقابل میان گروههای همالان ، (Pear Groups) معلم - دانش‌آموز ، معلم - مدیر ، نگرشها و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ، ارزشهای معلمان و دانش آموزان ، خودانگاریهای (Self -Concepts) دانش آموزان و تأثیر آن بر آرزوها و آرمانها ، پایگاه اجتماعی و اقتصادی و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را مورد توجه قرار خواهد داد.

انواع نظریه تعامل گرا

نظریه برچسب زدن (Labeling Theory)

اگر به کودکی ، به کرات گفته شود که کودن است و پیشرفتی نخواهدکرد، او ممکن است این برچسب را به عنوان وجهی از خود انگاری خویش پذیرفته و همانگونه که برچسب القا می‌کند، رفتار کند. شواهدی حاکی از آن است که دانش آموزان بسته به انتظارات معلم ، خوب یا بد رفتار می‌کنند.

نظریه مبادله (Exchange Theory)

نظریه مبادله بر این فرض استوار است که کنش‌های متقابل ما ، متضمن داد و ستد است. کنشهای متقابل ، افراد گروهها را به الزامات و تعهداتی مقید می‌سازد، مثلا دانش آموز یاد می‌گیرد و معلم پاداش دریافت می‌کند. این رفتار احتمالا ادامه می‌یابد.

مباحث مرتبط با عنوان




تعداد بازدید ها: 19352


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..