منو
 کاربر Online
478 کاربر online

تنوع در تعداد کروموزومها

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > زیست شناسی
(cached)



این مطلب از بخش آموزش وب‌سایت المپیاد زیست‌شناسی رشد،انتخاب شده که با فرمت pdf نیز در وب‌سایت المپیاد رشدموجود می‌باشد. برای مشاهده این موضوعات در وب‌سایت المپیاد، به آدرس فهرست مطالب زیست‌شناسی مراجعه کنید. همچنین می‌توانید با کلیک اینجا‌ ، با ویژگی‌های بخش آموزش این وب‌سایت آشنا شوید.


تنوع در تعداد کروموزومها


ناهنجاریها در تعدادکروموزومی به دو دسته مستقیم می شوند.aneuploidy , euploidy.در euploidyتعداد کروموزمها ضریبی از تعداد کروموزومها در حالت عادی می باشد ولی در aneuploidy تغییر در تعداد کروموزومها شامل حذف یا اضافه شدن یک دست کروموزوم کامل نمی شود.

Aneuploidy

terminology تغییرات آنیوپلوییدی در جدول زیر آورده شده است.
تصویر
(لیست تعدادی کلمات بکار رفته برای توصیف آنیوپلوییدی درDrosophila ( دارای 8 کروموزوم: 4,4,3,3,2,2,X,X)

یک سلول دیپلویید که یکی از کروموزمهایش را از دست داده است monosomic می نامند. اگر یک سلول دیپلوئید یک جفت کروموزوم همولوگ خود را از دست داده باشد به آن nullisomic گویند. سلولی که دو کروموزوم غیره همولوگ خود را از دست داده است یک سلول double monosomic نامیده می شود. terminology مشابهی برای تعداد کروموزومهای بیشتر وجود دارد. برای مثال، یک سلول دیپلوئید دارای یک کروموزوم اضافیtrisomic نامیده می شود.
آنتوپلوئیدی حاصل جدا نشدن کروموزومها در میوز و یا کندتر حرکت کردن یک کروموزوم نسبت به سایر کروموزومها در آن فاز و در نتیجه از دست رفتن آن می باشد. در اینجا جدا شدن کروموزومهای جنسی XY در موجوداتی مانند انسان نشان و تصویر مگس میوه داده شده است. چهار مثال نشان داده شده است. جدا نشدن کروموزومها در هر یک ا ز دو مرحله میوز و برای هر یک از دو جنس نر و ماده.

تصویر
(جدا نشدن کروموزومهای جنسی درDrosophila یا انسان )

انواع زیگوتهای حاصل از لقاح گامتهای حاصل از این چهار مثال جدانشدن کروموزومها با گامتهای عادی در شکل زیر نشان داده شده اند.
تصویر
(نتایج لقاح یک گامت عادی با یک گامت حاصل از جدا نشدن کروموزومها )

همه افراد نسل بعد از نظر کروموزومی غیر عادی هستند. اسامی و انواع این ناهنجاریهای کروموزومی بعدا در همین فصل توضیح داده شده است.
جدا نشدن کروموزومی در Drosophila اولین بار در سال 1916 توسط Bridges بوسیله آمیزش هایی که شامل لوکوس چشم سفید بودند نشان داده شد. وقتی یک ماده چشم سفید با یک نر وحشی آمیزش داده شد، غالباً دخترها وحشی و پسرها چشم سفید بودند. هر چند به ندرت ( 1 یا 2 در هزار ) یک دختر چشم سفید با یک پسر وحشی بوجود می آمد. در ساده ترین حالت می توان اخیرا بوسیله جدانشدن کروموزومها در یک ماده چشم سفید توضیح داد که نتیجه آن یک تخمک و یک تخمکO ( فاقد کروموزوم جنسی ) می باشد. اگر یک تخمک با یک اسپرم حامل کروموزوم جنسی Y لقاح یابد حاصل یک دختر چشم سفید خواهد بود. اگر تخمک فاقد کروموزوم جنسی با یک اسپرم حامل کروموزوم جنسی لقاح یابد، حامل یک پسر وحشی خواهد بود.
از بررسی ماده های چشم سفید و نرهای وحشی با آزمونهای cytological معلوم شد که آنها همان کروموزوم هایی را دارند که پیش بینی شده بود. ( دخترهاXXYو پسرهای XO) انواع فرزندان دیگر تولید شده پس از وقوع جدا نشدن کروموزومها از لقاح تخمکهای با اسپرم های حا مل کروموزوم جنسیX و لقاح تخمک هایO با اسپرم حاصل کروموزوم جنسی Y تولید می شوند. زیگوتهایXXX از لحاظ ژنوتیپی یا دخترهای وحشی هستند ( که معمولاً می میرند ) مگس هایYO نیز همیشه می میرند.

Mosaicism


ندرتا دیده می شود که یک فرد از چندینcell Line تشکیل یافته است که این cell Lineها دارای تعداد کروموزومهای متفاوتی هستند. به این افراد mosaic یا chimera گفته می شود. چنین حالتی می توانند نتیجه جدا نشدن کروموزومی یا کندی حرکت یکی از کروموزومها نسبت به بقیه (chromosomal lagging)در طی میتوز در زیگوت یا در چنین اولیه باشد. این اتفاق، باز هم در مورد کروموزومهای جنسی در شکل زیر نشان داده شده است.

تصویر
(جدا نشدن کروموزومهای جنسیDrosophilaدر میتوز )

در شکل زیر یک کروموزوم Xکه کندتر از سایر کروموزومها حرکت کرده و باعث بوجود آمدن دو cell Line XO,XXاز میتوز یک سلول پیکری(somatic)شده نشان داده شده است.

تصویر
(حرکت کند یک کروموزوم X در یکDrosophila ماده در طی میتوز )

اگر در مراحل تکوین Drosophilaچنین اتفاقی بیفتد، مگسی که در قسمتی از بدنش ویژگی های یک مگس نر ( بخشی که از میتوز سلول XO حاصل شده است) و در قسمت دیگر ویژگی های یک مگس ماده را نشان می دهد ( بخشی که میتوز سلول XXحاصل شده است ) شکل زیر مگس را نشان می دهد که اتفاق مذکور در مرحله تک سلولی آن رخ داده و باعث شد. نیمی از بدن مگس ماده و نیم دیگر نر باشد.

تصویر

(یک مگس سر که gyandromorph قسمت چپ، ماده وحشی XX است. قسمت راست، نرXOمی باشد که برای صفت سفید چشم و بال مینیاتوری hemizygousمی باشد ) یک mosaic از این نوع را که در بدنش بخشهای فنوتیپی نر و ماده دارد gyandromorph می نامند ( توجه داشته باشید که هرمافرودیت موجودی است دارای اندامهای تولید مثلی نر و ماده ولی لزوماً mosaic نیست) بسیاری از mosaicهایی که در کروموزومهای جنسی خود ناهنجاری دارند در انسان شناخته شده اند مانند XXX/X,XX/XY,XY/X,XX/X. حداقل یکی از راههای که انسان های chimera از نوع XX/XYطی آن بوجود آمده اند شناخته شده است: fusion دو زیگوت، که یکی از لقاح یک اسپرم با یک تخمک و دیگری از لقاح اسپرم دیگری با جسم قطبی آن تخمک بدست آمده اند.


پیوند های خارجی

http://Olympiad.roshd.ir/biology/content/pdf/0043.pdf




تعداد بازدید ها: 23820


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..